Osmanlı Devleti’nde en büyük idari organ Divan-ı Hümayun idi. Bu kurul, devletin en yüksek yürütme, danışma ve yargı organı olarak görev yapıyordu. Padişah adına devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı merkez burasıydı.
Divan-ı Hümayun’da; devletin mali, askeri, siyasi ve adli işleri ele alınır, alınan kararlar padişaha sunulurdu. Padişah divana başkanlık edebilse de, özellikle Fatih Sultan Mehmet döneminden sonra bu görev büyük ölçüde sadrazama bırakılmıştır.
Divan-ı Hümayun’un Görevleri
Devlet yönetimiyle ilgili kararlar almak
Maliye işlerini düzenlemek
Savaş ve barış konularını görüşmek
Vergi ve toprak meselelerini ele almak
Yüksek dereceli memur atamaları yapmak
Halkın şikâyetlerini dinlemek ve adalet sağlamak
Divan-ı Hümayun Üyeleri
Sadrazam: Divanın en yetkili üyesi, padişahtan sonra en güçlü kişi
Vezirler: Devlet işlerinde danışman ve yürütücü
Kazaskerler: Adalet ve eğitim işlerinden sorumlu
Defterdar: Maliye ve hazine işlerine bakan
Nişancı: Ferman ve beratların yazımı, toprak kayıtlarının tutulması
Reisülküttap: Dış ilişkiler ve yazışmalardan sorumlu (17. yüzyıldan sonra önem kazandı)
Divan-ı Hümayun, Osmanlı’nın güçlü ve merkeziyetçi yapısının temel unsurlarından biri olmuş, devletin uzun süre düzenli bir şekilde yönetilmesinde büyük rol oynamıştır.