Türkçede sıkça karıştırılan ve yazım hatalarına neden olan eklerden biri de “-de” ve “-da” ekleridir. Bu eklerin doğru kullanımı hem anlam bütünlüğü hem de yazım kuralları açısından önemlidir. Türk Dil Kurumu (TDK), bu konuda açık kurallar belirlemiştir.
TDK’ya Göre "De/Da" Nasıl Yazılır?
Türk Dil Kurumu’na göre:
"de" veya "da" ayrı yazılır.
Kendinden önce gelen kelimeyle bitişik yazılmaz.
Cümleden çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmaz.
Doğru:
– Ben de geliyorum.
– O da bizimle geldi.
Yanlış:
– Bende geliyorum.
– Oda bizimle geldi. (Bu kullanım, “bende” = bende olan bir şey, “oda” = room anlamına gelir ve yanlıştır.)
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
"de/da" bağlaç olan hâldedir ve bu kullanımlarda ayrı yazılır.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
“-de/-da” eğer yer-yön bildiren ya da aitlik belirten ekse, yani ilgeç görevindeyse bitişik yazılır.
Örnek: Evde kimse yok. (Burada “evde” → yer bildiren bir ektir.)